در مكه دين خود را مستور داشته بودند ؛ به اظهار عقيده همت گماشتند و به دعوت و مناظره اقدام نمودند . به همين سبب ، بسيارى از مردم به دين اسلام گرويدند و مىدانيم كه آمار سپاه اسلام در نبردهاى پيشين از سه هزار نفر بيشتر نبود ؛ حال آن كه در فتح مكه ، يكباره از ده هزار نفر افزون گشت . ( 1 ) اين نبرد تعيين‌كننده ، به مردم آگاهى داد و آخرين موانعى را كه ميان ديد مردم و اسلام نصب شده بود ، كنار زد . با اين فتح و الا ، مسلمانان بر جايگاه دينى و سياسى خود در تمام جزيرة العرب تسلط يافتند و رهبرى دينى و زمامدارى سياسى را با هم در دست گرفتند . با اين توضيح ، روشى كه پس از صلح حديبيه به نفع مسلمانان آغاز گرديد ، اين فتح آن را كمال بخشيد و سپس روش ديگرى رخ داد كه آن هم به سود مسلمانان بود كه توانستند هر چه كامل‌تر و بهتر زمام امور جامعه را در دست بگيرند . مردم عرب دسته دسته به خدمت پيامبر مىآمدند و به اسلام مىپيوستند و اسلام مىآوردند و آن را به جهانيان ابلاغ مىكردند . البته براى اين امر مهم ، در دو سال آمادگى كامل را به دست آوردند .